Монголчуудын хүндэтгэн дээдэлж гэрийнхээ хойморт залж ирсэн эрхэм хөгжим бол морин хуур юм. Морин хуур хөгжмийн өвөг нь шанаган хуур хөгжим гэж үздэг. Шанаган хуурыг эрт дээр үеэс хун хуур, матар хуур, луу хуур, арслан хуур гэх зэргээр толгойд нь сийлсэн дүрс болон том дугуй цараас нь шалтгаалан өөр өөрөөр нэрлэж ирсэн түүхтэй.
Энэхүү арслан толгойтой шанаган хуур хөгжмийн зэмсэг нь Архангай аймгийн Хотонт сумын Хотонт багийн иргэн Хөндлөн-Эрдэнэ Готовдорж гуайд хадгалагдаж байна. Уг хөгжмийн зэмсэг нь дөрвөн үе дамжсан 200 гаруй жилийн настай юм байна. Монголын соёлын үнэт өвд бүртгэгдсэн 9 шанаган хуур хөгжмийн зэмсэг байдгаас тус суманд одоогоор хоёр хуур хадгалагдаж байна.
Эх сурвалж: orkhonvalley.gov.mn
